İnternet və informasiya təhlükəsizliyi

Artıq XXI əsrin astanasında, informasiya texnologiyaları cəmiyyətin bütün sahələrinə nüfuz etdiyi bir dövrdə, milli təhlükəsizlik məsələsi, daha çox informasiya təhlükəsizliyinin nə cür təmin olunması günümüz üçün daha çox aktuallaşır. 

Son dövrlərdə Azərbaycanın ictimai-siyasi və sosial-iqtisadi sahələrində baş verən proseslər ölkənin beynəlxalq telekom­muni­kasiya şəbəkələrinə inteqrasiyasına səbəb olmuşdur.

Beynəlxalq İnformasiya şəbəkəsi olan İnternet Azərbay­canda cəmiyyətin və idarəetmənin müxtəlif sahələrinə nüfuz etməkdədir. Artıq xeyli miqdarda dövlət təşkilatları, maliyyə-kredit strukturları, ölkədə yerləşən xarici qurumların böyük əksəriyyəti eləcə də fərdi şəxslər İnternet şəbəkəsinə qoşularaq informasiya mübadiləsi proseslərinin tərkib hissəsinə çevriliblər. Telekommunikasiya şəbəkələrinə daxil olmaq Azərbaycan üçün yeni imkanlar açır, nəhəng elmi-texniki, ictimai-siyasi infor­masiya bazalarına giriş əldə olunur, yeni əlaqələr formalaş­masına səbəb olur. Və şəksizdir ki, Azərbaycanın bu cür dünya inteqrasiya proseslərində iştirakı tam sürətlə davam etməlidir.

Lakin etiraf etmək lazımdır ki, bu gün internetin xidmət­lərindən daha çox istifadə edən təbəqə gənclər və yeniyet­mələrdir.

Onu da vurğulayaq ki, yaşadığımız məkanın geopolitik vəziyyətini nəzərə alsaq,  o zaman Azərbaycanda da  dünya ilə inte­qrasiya əlaqələrinin qurulmasında əvəzsiz rolu olan İnter­netdən səmərəli istifadə edilməsi, onun inkişaf etdirilməsi, bərabər xarici texnoloji-informasiya hücumlarının qarşısını alması, informasiya təhlükəsizliyi probleminin həll etməsi zəruri məsələ olaraq düşündürür.

Azərbaycanın İnternet fəzasında informasiya təhlükəsizliyi məsələsinə kompleks yanaşmaq üçün ekspertlər 3 əsas istiqaməti götürməyi daha məqsədəuyğun hesab edirlər:

• Normativ hüquqi bazanın yaradılması,
• Təşkilati tənzimləyici təminatın yaradılması,
• Nəhayət texnoloji təminatın yaradılması.

Təbii ki, hər bir istiqamətdə İnternet beynəlxalq təşkilat olduğundan, beynəlxalq və regional xarakter daşımalıdır

Azərbaycanın informasiya resursları üçün əsas təhlükə mənbəyi həm xarici şəbəkələrindən yerli İnternet istifadə­çi­lərinin informasiya məlumat bazalarına müdaxiləsi, həm də informasiya məlumat sistemlərinin dağıdılması, ələ keçirilməsi məqsədilə Azərbaycanın formalaşmaqda olan daxili informasiya şəbəkələrinə müdaxiləsindən ibarətdir.

İnternet bir informasiya cəmiyyəti, bir beynəlxalq infor­masiya təşkilatı kimi açıq qurumdur. Formal olaraq hər bir istifadəçi beynəlxalq kommunikasiya xətləri ilə birləşdirilmiş lokal şəbəkələrin informasiya serverlərinə daxil ola, istənilən informasiyanı əldə edə bilər. Məhz bu nöqteyi nəzərdən artıq beynəlxalq arenada nəhəng bir "xakerlər ordusu" yaranmışdır. Onların da əsas məqsədi informasiya resurslarını sıradan çıxar­maqdır. Təbii ki, onların arasında həm əyləncə məqsədilə, həm kommersiya məqsədilə, həm də kəşfiyyat məqsədilə məşğul olanlar var.